THE DISAPPEARING CHILDHOOD in POSTMODERN SOCIETY: A SOCIOLOGICAL ANALYSIS
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20152015Keywords:
Childhood, postmodernism, popular culture, digitalization, sociology of childhoodAbstract
Childhood is a socio-cultural concept that is shaped by historical and social conditions and is neither fixed nor universal. The economic, cultural, and political dynamics of each period have directly influenced how childhood is defined and experienced. With modernity, the concept of childhood gained clearer boundaries and was built upon the idea that children should be protected, educated, and separated from the adult world. However, in the postmodern era, this understanding has undergone significant transformations, and the boundaries between childhood and adulthood have become increasingly permeable.
This study examines the historical development of the concept of childhood and discusses, in a multidimensional way, the effects of postmodernism, popular culture, and digitalization on childhood. Today, the rapid advancement of technology, the widespread use of digital media tools, and the expansion of consumer culture targeting children lead them to encounter knowledge, experiences, and responsibilities associated with the adult world at an early age. In addition, changing family structures, transformations in parenting practices, and shifts in educational approaches are also reshaping the experience of childhood.
All these developments contribute to the blurring of the boundaries of childhood and pave the way for the phenomenon referred to in the literature as the “disappearance of childhood.” In this context, the study is grounded in the idea that childhood is not a natural and immutable stage, but rather a dynamic construct continuously reconstructed by social processes, and it aims to reveal how it is being transformed under contemporary conditions.
References
Akbaş, E. ve Atasü Topçuoğlu, R. (2009). Modern çocukluk paradigmasının oluşumu eleştirel bir değerlendirme. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(1), 95-103.
Aral, N. (2022). Dijital dünyada çocuk olmak. TRT Akademi, 7(16), 1134-1152.
Aşar, E. (2013). Keşfedilen çocuk, iletişim teknolojileriyle yitip giden çocukluk ve çocuk kültürü. İletişim ve Diplomasi, 2, 83-94.
Atila Demir, S. (2022). Çocukluğun sosyolojik serüveni ve toplumsal kabulü. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11, 53-72.
Bilgin, A. ve Güner, F. (2017). Popüler kültür ve ilkokul çağındaki, çocuklar (öğretmen görüşlerine göre durum tespiti). Milli Eğitim, 216, 117-133.
Biricik, Z. (2022). Yeni iletişim teknolojileri ile değişen çocukluk kültürü: dijital çocukluk. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Dijitalleşme Özel Sayısı, 108-124.
Cesur, S. ve Paker, O. (2007). Televizyon ve çocuk: çocukların tv programlarına ilişkin tercihleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(19), 106-125.
Coşgun Solak, M. (2023). Frankfurt okulunun “kültür eleştirisi” bağlamında popüler kültür ve reklamlarda çocuk imajı. Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, 19, 5-23.
Craft, A. (2012). Childhood in a digital age: creative challenges for educational futures. London Review of Education, 10 (2), 173-190. https://doi.org/10.1080/14748460.2012.691282
Demir Gürdal, A. (2013). Sosyolojinin ihmal edilen kategorisi çocuklar üzerinden çocukluk sosyolojisi ve sosyolojiye bakmak. İş Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 15(4), 1-26.
Eğribel, E. (2019). Çocukluk sosyolojisi için evrensel giriş. Çocuk Ve Medeniyet, 4(7), 41-60.
Gözen, Ö. ve Şaldırdak, G. A. (2023). Çocuk işçiliğin yeni yüzü: kidfluence. Çocuk ve Medeniyet, 14, 113-135.
Güçlü, S. (2016). Çocukluk ve çocukluğun sosyolojisi bağlamında çocuk hakları. Sosyoloji Dergisi, 1-22.
Gümüş, A. T. (2010). Sosyal devlet anlayışının gelişimi ve dönüşümü. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 18(2), 117-158. https://doi.org/10.15337/SUHFD.2017.101
Güngörer, F. (2021). Değişen toplumsal özellikler ve çocukluk algısının oyunlara yansıması. Sosyoloji Dergisi, 41-42, 301-324.
Karadoğan, U. C. (2019). Çocuk ve çocukluk kavramının tarihsel süreçte değerlendirilmesi. Çocuk ve Medeniyet, 195-226.
Kaya, K. ve Tuna, M. (2010). Popüler kültürün ilköğretim çağındaki çocukların aile içi ilişkileri üzerindeki etkisi. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21, 237-256.
Luo, Y. (2024). The postmodern turn in childhood studies and its pedagogical implications. Childhood & Philosophy, 20, 01–21. https://doi.org/10.12957/childphilo.2024.82031
Mayall, B. (2019). Çocukluk sosyolojisi tarihi. Adana: Karahan Kitabevi.
Onur, B. (2021). Çocukluğun coğrafyaları. Ankara: İmge Kitabevi.
Özer, H. D. ve Alpsoy, F. N. (2024). Çocuk işçiliğinin yeni görünümü: kidfluencer. İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(1), 241-277.
Öztan, G. G. (2019). Türkiye’de çocukluğun politik inşası. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 3. Baskı.
Pembecioğlu, N. (2021). Dijital dünyada çocukluk ve çocuk algısı üzerine düşünceler. İletişim Araçları ve Film Çözümlemeleri 2, Dijital Çağda Medya. Eğitim Yayınevi, Konya.
Postman, N. (1995). Çocukluğun yokoluşu. İmge Kitabevi Yayınları, İstanbul.
Quennerstedt, A. ve Quennerstedt, M. (2014) Researching children’s rights in education: sociology of childhood encountering educational theory, , British Journal of Sociology of Education, 35(1), 115-132, DOI: 10.1080/01425692.2013.783962
Sağır Hizmetçi, N. (2023). Çocukluğun yeni medya üzerinden sosyolojik olarak incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
Şenol, D. ve Taş, S. (2020). Çocuğa yönelik sosyolojik teorilerin paradigma düzeyinde sınıflandırılması. Ekev Akademi Dergisi, 83, 185-202.
Şirin, M. R. (2019). Değişen çocuk ve çocukluk biraz tarih ve felsefe biraz sosyoloji ve çocukluk sosyolojisi. Çocuk ve Medeniyet, 4(7), 5-40.
Tekin Yılmaz, T. (2024). Yokluktan farklılığa çocukluk, nicelden nitele çocukluk çalışmaları. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 14(27), 45-59.
Tosun, E. ve Deniz, Ş. (2023). Youtube’da çocuğun tüketim odaklı sömürüsü: kidfluencerlar üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 595-618.
Uğur, S. B. (2018). Geçmişten günümüze şekillenen çocukluk algısı ve çocuk yetiştirme pratikleri. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 45, 227-247.
Uludağ, Z. (2014). Post modern Pedagoji. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 10(1), 391-443.
Vakıf, B. (2018). Günümüz Türkiye’sinde toplumsal değişme üzerinden yeni çocukluk ve yeni ebeveynlik biçimleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kütahya.
Yalçın, Ö. (2020). Tüketim kültürü ideolojisinin hegemonyası altındaki yeni çocukluk kavramı. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
Zeybekoğlu, Ö ve Doğan, T. (2015). Değişen oyun ve oyuncak kültürü. Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, I. Dil, Kültür ve Edebiyat Çalıştayı, Talât Sait Halman’a Armağan Kitabı, 115-134.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Aslı YEŞİL, Zekiye Pelin BUHUR

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
